Zes jaar cel voor behoud Tibetaans taalerfgoed

De International Campaign for Tibet (ICT) heeft vernomen dat de Tibetaanse monnik Palden Yeshi, na bijna vijf jaar van gedwongen verdwijning en willekeurige detentie, een gevangenisstraf van zes jaar uitzit in de Chushul-gevangenis (Chushur), ten zuidwesten van de Tibetaanse hoofdstad Lhasa. Details over zijn gevangenschap worden nog nagegaan, maar bronnen die door ICT zijn benaderd, geloven dat hij door de Chinese Communistische Partij (CCP) is opgesloten vanwege zijn inspanningen om de Tibetaanse taal te behouden.

Yeshi, 52, een monnik in het Kardze (Ganzi)-klooster in de Tibetaanse Autonome Prefectuur Kardze in Sichuan, werd op 17 mei 2021 door de Chinese politie aangehouden. Bijna vijf jaar lang was zijn verblijfplaats onbekend voor zijn familie, totdat een familielid hem eind februari 2026 mocht bezoeken in de Chushul-gevangenis. Tijdens het bezoek vertelde Yeshi aan het familielid dat hij een gevangenisstraf van zes jaar uitzit.

Hoewel de Chinese autoriteiten de formele aanklachten of de juridische procedures in deze zaak niet openbaar hebben gemaakt, zijn bronnen die dicht bij de familie staan van mening dat de zware straf politiek gemotiveerd was vanwege Yeshi’s onderwijsactiviteiten. Vóór zijn arrestatie organiseerde hij tijdens schoolvakanties vrijwillige lessen voor meer dan 300 lokale kinderen, waarbij hij hen basisvaardigheden bijbracht in het lezen en schrijven van hun moedertaal, het Tibetaans.

Familie in het vizier omdat ze antwoorden zoekt

Terwijl de lokale autoriteiten Palden Yeshi op basis van politiek gemotiveerde beschuldigingen in het vizier namen, hebben zij ook zijn familieleden, die naar zijn zaak informeerden, regelmatig lastiggevallen en geïntimideerd. Na zijn verdwijning in 2021 heeft zijn familie zich vier keer tot de autoriteiten van het district Kardze gewend om te vragen waar hij zich bevond. Naar verluidt hebben ambtenaren naar aanleiding van deze verzoeken Yeshi’s broer meer dan een week vastgehouden, waarbij hij werd onderworpen aan ondervragingen en fysiek geweld. De familie werd ook gewaarschuwd om te stoppen met naar hem te zoeken. De langdurige onzekerheid en de herhaalde druk van de politie eisten een dodelijke tol van de familie; Yeshi’s bejaarde vader, Sonam Tsewang, leed aan chronische angst en emotioneel leed en overleed uiteindelijk op 29 september 2022, zonder ooit het lot van zijn zoon te hebben vernomen, aldus bronnen.

Een grootschalige campagne van culturele uitwissing

De veroordeling van Palden Yeshi maakt deel uit van een bredere campagne van de Chinese Communistische Partij om de Tibetaanse cultuur in de prefectuur Kardze te marginaliseren. Deze harde aanpak is niet langer gericht op individuele personen, maar omvat nu ingrijpende institutionele en beleidswijzigingen, waaronder de volgende:

  • Sinds 2024 schrijft een richtlijn van de Chinese overheid voor dat alle basisscholen en middelbare scholen in de prefectuur het onderwijs in de Tibetaanse taal moeten stopzetten en dit volledig moeten vervangen door lesprogramma’s in het Chinees.
  • In 2021 hebben de autoriteiten een organisatie voor de bescherming van de Tibetaanse taal in het district Sershul ontbonden. Meer dan honderd Tibetanen werden langdurig vastgehouden en mishandeld in verband met taalactivisme en vanwege het bezit van verboden afbeeldingen van de Dalai Lama.

Rechterlijke context in Kardze

De rechtszaak tegen Palden Yeshi wordt gekenmerkt door een gebrek aan transparantie en een gebrek aan een eerlijk proces. Hoewel Yeshi in het district Kardze in de provincie Sichuan woonde, zit hij momenteel zijn straf uit in de Chushul-gevangenis in Lhasa, in de Autonome Regio Tibet. Het is zeer waarschijnlijk dat hij is veroordeeld wegens „het in gevaar brengen van de staatsveiligheid“ op grond van de aanklacht „het aanzetten tot separatisme“.

Tussen juni en augustus 2020 zijn ook negen andere Tibetanen uit Kardze veroordeeld tot gevangenisstraffen wegens „het in gevaar brengen van de staatsveiligheid“. Volgens een rapport van de Dui Hua Foundation uit september 2020 hebben de Chinese autoriteiten cruciale informatie achtergehouden over hun leeftijd, geslacht, de precieze redenen voor hun arrestatie en de duur van hun straffen; alleen hun namen en de data van de uitspraken zijn bekendgemaakt. Tot op heden is er geen verdere informatie over deze negen personen naar buiten gekomen.

Steun de Tibetanen in hun strijd voor vrijheid door hier te doneren!