Vrije, eerlijke en transparante Tibetaanse parlementsverkiezingen onderstrepen het succes van de Tibetaanse democratie

De International Campaign for Tibet (ICT) feliciteert de Tibetanen in ballingschap met het succesvolle verloop van hun democratische verkiezingen op 26 april. Dankzij een innovatief en transparant systeem voor gedecentraliseerd stemmen heeft de Tibetaanse Centrale Verkiezingscommissie ervoor gezorgd dat tienduizenden Tibetanen in tientallen landen over de hele wereld hun grondrecht konden uitoefenen om hun vertegenwoordigers in het Tibetaanse Parlement in Ballingschap (TPiE) te kiezen.

Een internationale verkiezingswaarnemingsmissie van deskundigen heeft voor en tijdens de verkiezingen van 26 april toezicht gehouden op het verloop ervan in de Tibetaanse gemeenschappen in Noord- en Zuid-India. Hoewel het officiële rapport van die door ICT gecoördineerde missie pas over enkele weken wordt gepubliceerd, blijkt uit de eerste verslagen dat de verkiezingen transparant en eerlijk zijn verlopen, ondanks de aanhoudende pogingen van de Chinese Communistische Partij om zowel online als offline desinformatie te verspreiden. De algemene verkiezingen van de TPiE volgen op de voorverkiezingen in februari, toen de Tibetaanse diaspora kandidaten voor de TPiE nomineerde om door te gaan naar de algemene verkiezingen. Bovendien werd in februari Sikyong (CTA-voorzitter) Penpa Tsering in één keer gekozen omdat Tibetaanse kiezers meer dan de vereiste 60 procent van hun Sikyong-stemmen op hem uitbrachten.

“De verkiezingen van 26 april vormen een voortzetting van het succesvolle en transparante verkiezingsproces van februari en tonen eens te meer de veerkracht van de Tibetaanse democratie aan. Tibet behoort toe aan het Tibetaanse volk, en alleen zij zullen over de toekomst ervan beslissen,” aldus Tencho Gyatso, voorzitter van ICT. “Het was mij een eer om de verkiezingen uit de eerste hand te mogen observeren. We blijven de Verenigde Staten en gelijkgestemde partners aanmoedigen om te blijven pleiten voor dialoog en voor het behoud van het unieke culturele, taalkundige en religieuze erfgoed van Tibet.”

De verkiezingen voor de Centrale Tibetaanse Regering (CTA), die in 1960 voor het eerst werden geïntroduceerd door Zijne Heiligheid de Dalai Lama, worden tegenwoordig in meer dan 30 landen gehouden, waardoor meer dan 90.000 geregistreerde leden van de Tibetaanse diaspora hun politieke leiders op democratische wijze kunnen kiezen.

De lokale verkiezingscommissies, die volgens de regels van de CEC te werk gaan, zijn op 28 april begonnen met het tellen van de stemmen en zullen de tussenstanden bekendmaken zodra dit is afgerond. De definitieve uitslag wordt op 13 mei door de CEC bekendgemaakt, en de gekozen leiders van de CTA, waaronder Sikyong Penpa Tsering en de leden van de TPiE, zullen op 27 mei worden beëdigd voor een ambtstermijn van vijf jaar.

Tibetaanse verkiezingen van 2026 uitgebreid uitgelegd

De wereldwijde Tibetaanse diaspora, die Tibetanen in meer dan 30 landen omvat, nam in februari en april 2026 deel aan verkiezingen om de leiders van de Centrale Tibetaanse Regering (CTA) te kiezen, die door Tibetanen over de hele wereld als hun legitieme regering wordt erkend. De Tibetanen kozen het politieke hoofd van de CTA, de zogenaamde Sikyong, en 45 leden van het Tibetaanse Parlement in ballingschap (TPiE).

De CTA in Dharamsala, India, rust op drie pijlers: de rechterlijke macht, vertegenwoordigd door de Tibetaanse Hoge Raad voor Justitie; de wetgevende macht, vertegenwoordigd door de TPiE; en de uitvoerende macht, vertegenwoordigd door de Sikyong en zijn kabinet. Terwijl de drie leden van de Hoge Raad voor Justitie worden gekozen door de TPiE, worden de Sikyong en de 45 leden van de TPiE rechtstreeks gekozen door Tibetanen over de hele wereld buiten Tibet. Sinds 2011 berust de politieke autoriteit uitsluitend bij de gekozen leiding van de CTA.

De onafhankelijke CEC organiseert de verkiezingen, waaronder het vaststellen en bekendmaken van het tijdschema en de richtlijnen.

Verkiezingskalender

De CTA-verkiezingen van 2026 verlopen in twee fasen: voorverkiezingen om kandidaten te selecteren en algemene verkiezingen om de winnaars te bepalen. De voorverkiezingen vonden plaats op 1 februari en de algemene verkiezingen op 26 april. De ambtstermijn van de huidige TPiE is ingekort om ervoor te zorgen dat de verkiezingen voor de Sikyong en de TPiE gelijktijdig kunnen worden gehouden.

Verdeling van de zetels in het parlement (TPiE)

Voor zetels in de TPiE hanteren Tibetaanse kiezers buiten Tibet een gemengd systeem van ‘één persoon, één stem’ en meervoudig stemrecht. Tibetanen die op het Indiase subcontinent wonen (India, Nepal, Bhutan) mogen stemmen voor tien leden (waarvan ten minste twee vrouwen moeten zijn) op basis van hun traditionele provinciale afkomst, of ze nu uit Ü-Tsang, Kham of Amdo komen. Op 23 april kondigde de CEC echter aan dat het stemrecht voor een deel van de in Nepal wonende Tibetanen voor de verkiezingen van 26 april werd ingetrokken na meldingen van onregelmatigheden bij de voorverkiezingen daar op 1 februari.

Tibetanen die buiten Zuid-Azië wonen, stemmen niet voor provinciale zetels; Tibetanen die in Europa wonen, kunnen stemmen voor twee zetels in de TPiE, net als Tibetanen die in Noord- en Zuid-Amerika wonen. Tibetanen in Australazië en andere Aziatische landen buiten het Indiase subcontinent kiezen één lid van de TPiE.

Tibetanen die tot de geestelijkheid behoren, krijgen twee extra stemmen om een keuze te maken uit hun respectievelijke religieuze tradities, of dat nu Sakya, Kagyu, Gelug, Nyingma of Bon is. De TPiE telt dus 10 zetels voor religieuze vertegenwoordigers.

Alle Tibetanen in ballingschap hebben elk één stem om de Sikyong te kiezen.

Kiesgerechtigden

Alle Tibetanen van 18 jaar of ouder mogen stemmen. Kandidaten voor de TPiE moeten 25 jaar oud zijn en kandidaten voor Sikyong moeten 35 jaar oud zijn. Een kandidaat moet in het bezit zijn van een geldig Groen Boekje, de populaire naam voor het boekje waarin iemands vrijwillige bijdrage aan de CTA wordt bijgehouden en dat inmiddels wordt gezien als een onmiskenbaar kenmerk van de Tibetaanse identiteit. 91.042 kiezers hebben zich geregistreerd voor de verkiezingscyclus van 2026 – 56.749 van het Indiase subcontinent en 34.293 uit de rest van de wereld.

Steun de Tibetanen in hun strijd voor vrijheid door hier te doneren!