De Chinese staatsmedia hebben op 16 maart uitgebreid bericht over de lancering van Deepzang, een Tibetaans groot taalmodel dat ogenschijnlijk bedoeld is om “een authentiek platform te bieden voor gebruikers wereldwijd die meer willen weten over de Tibetaanse cultuur, geschiedenis en politiek”. Het verklaarde doel is “de verspreiding van vertekende ideologieën en waarden te voorkomen“. In werkelijkheid dient Deepzang als een middel om door de Chinese staat gecontroleerde kunstmatige intelligentie (AI) effectief te positioneren als de gezaghebbende stem die het standpunt en de propaganda van de partij-staat verspreidt om het Chinese verhaal over Tibet te verankeren. De naam DeepZang zelf sluit aan bij de strategie van de CCP om Tibet te sinificeren door de Chinese term “Zang” voor Tibet te gebruiken in plaats van de Tibetaanse term “Bod”.
De functies van de propaganda van de partijstaat zijn al decennialang onveranderd gebleven, hoewel de verspreidingskanalen in de loop der tijd zijn veranderd. China heeft het tijdperk van AI-technologie volledig omarmd, en Deepzang is de nieuwste incarnatie van de inspanningen van Peking om zijn standpunt, propaganda en verhalen over Tibet te promoten. De intentie van de Chinese Communistische Partij (CCP) komt duidelijk naar voren in de gepolitiseerde antwoorden die Deepzang geeft op vragen van gebruikers. Vertalingen van geselecteerde vragen in het Tibetaans door gebruikers en de antwoorden van Deepzang in het Tibetaans zijn aan het einde van dit rapport toegevoegd.
Wanneer een gebruiker in India het woord ‘Tibet’ (Bod in het Tibetaans) invoert, geeft Deepzang een tekst weer waarin wordt beweerd dat Tibet al sinds de oudheid een onlosmakelijk onderdeel van China is. Ook wordt gesteld dat de naam ‘Xizang’ (de officiële Chinese benaming voor Tibet) beter aansluit bij de kenmerken en geschiedenis van de regio. De app kadert zijn antwoorden verder binnen de ideologie van het Chinese socialisme en beweert dat de output is ontworpen om de sociale en economische ontwikkeling van de Tibetaanse etnische groep te bevorderen, in overeenstemming met de Chinese wetten en het Chinese beleid.
Wanneer gebruikers Deepzang vragen stellen over de Dalai Lama, geeft de app het standpunt van de CCP weer dat de 14e Dalai Lama een religieuze figuur is wiens activiteiten niet in overeenstemming zijn met de Chinese wetgeving en het Chinese beleid. De app herhaalt dat Tibet al sinds de oudheid deel uitmaakt van China en dat elke poging om het land te verdelen krachtig wordt tegengewerkt. Wanneer gebruikers in het Tibetaans vragen stellen over de Dalai Lama specifiek als religieuze leider van Tibet, geeft de app geen antwoord, maar verschijnt er een bericht waarin de gebruiker wordt verzocht te informeren naar “wettelijk conforme inhoud”. Open vragen over “de onafhankelijkheid van Tibet” krijgen een antwoord dat in lijn is met de standpunten van de CCP, of het systeem zegt tegen de gebruiker dat hij zich “aan de wet moet houden”.
Ook wanneer gebruikers Deepzang vragen stellen over het Tibetaanse volkslied, boeken over de Tibetaanse politieke geschiedenis of de zelfverbrandingsprotesten die in Tibet hebben plaatsgevonden, vraagt Deepzang de gebruiker opnieuw om te zoeken naar “wettelijk toegestane inhoud”, waardoor de toegang tot informatie over deze onderwerpen in feite volledig wordt geblokkeerd.
Hoewel de Chinese staatsmedia beweerden dat de app binnen enkele uren na de lancering op grote schaal werd gedownload in Tibet, blijkt uit een analyse van gebruikersreacties op het Chinese sociale medium Douyin (TikTok) dat de meningen over het algemeen verdeeld zijn, waarbij sommige sceptici zich afvragen of de app niet meer symbolisch dan praktisch is. Hoewel sommige commentatoren zeiden dat de app een doorbraak is voor ondersteuning van de Tibetaanse taal, hebben veel klachten betrekking op de betaalmuur van Deepzang in vergelijking met gratis alternatieven zoals Doubao en Deepseek, trage verwerkingssnelheden bij zoekopdrachten, inlogproblemen, compatibiliteit met Huawei, moeilijkheden bij het zoeken en downloaden, vertaalfouten en nutteloze inhoud.
Een gebruiker merkte op: “De prijs is erg hoog, onredelijk hoog. Het is in feite zo ontworpen dat gewone mensen er geen gebruik van zullen maken. Het is niet bedoeld voor gewone Tibetanen; het is gewoon iets om make-up op aan te brengen om het imago van Xi Jinping en anderen op te poetsen.”
Een andere gebruiker merkte op: “Ik denk dat dit gewoon een manier is om gebruikers geld afhandig te maken, in het kader van Xi Jinpings grootse ideologie van eenwording. Het is iets wat andere AI-modellen al hebben (Doubao en diverse andere Chinese AI’s ondersteunen talen als Engels, Duits en zelfs modellen voor andere minderheidstalen in China), maar ze halen dit er specifiek uit om China’s standpunt en vastberadenheid op het gebied van eenwording te laten zien. In werkelijkheid is het gewoon nationalisme.“
Een andere gebruiker merkte op: “Je moet betalen om de app te downloaden; de vertalingen zijn onzin en er staat heel veel verwarrende of tegenstrijdige informatie in. Ik snap gewoon niet waarom je voor elke app of elk miniprogramma dat met de Tibetaanse taal te maken heeft, moet betalen.“
De CCP heeft een duidelijke geschiedenis van pogingen om digitale middelen in te zetten ter bevordering van haar Tibet-beleid. In 2016 lanceerde zij een zoekmachine in het Tibetaans, genaamd Yongzin, die zij ook aanprees als de grootste in zijn soort ter wereld. Uit een inhoudsanalyse van Yongzin bleek echter dat, hoewel het platform werd gepresenteerd als een instrument voor het behoud van de Tibetaanse cultuur en geschiedenis, de feitelijke informatie die het over gevoelige onderwerpen verstrekte volledig aansloot bij het officiële politieke discours van de Chinese regering. Historische verslagen werden verdraaid en onderwerpen met betrekking tot de Dalai Lama en de werkelijke omstandigheden in Tibet sloten aan bij de gangbare Chinese staatspropaganda.
De op het buitenland gerichte Chinese krant Global Times meldde op 16 maart dat “het eerste Tibetaanse grote taalmodel ter wereld en de bijbehorende toepassing, Deepzang, officieel in Lhasa is onthuld. De World Record Certification Agency (WRCA) heeft tijdens het lanceringsevenement van Deepzang ook een certificaat uitgereikt voor “het eerste Tibetaanse grote taalmodel ter wereld”. Het Chinese verhaal en de promotie van Deepzang als “het eerste ter wereld” gaan voorbij aan eerdere ontwikkelingen op het gebied van Tibetaanse AI, met name die van Tibetaanse ballingschapgemeenschappen en academisch onderzoek buiten China.
Steun de Tibetanen in hun strijd voor vrijheid door hier te doneren!
