Chinese overheid blijft Tibetaanse taalscholen sluiten en bevordert gedwongen assimilatie in Tibet

Onder het bewind van president Xi Jinping heeft de Chinese Communistische Partij (CCP) een systematische hervorming van het onderwijsbeleid op het Tibetaanse plateau doorgevoerd, waarbij de ruimte voor gemeenschapsgericht tweetalig onderwijs is verdrongen door staatsgecontroleerd onderwijs in het Mandarijn. Deze institutionele verschuiving vertegenwoordigt een gecoördineerde strategie van gedwongen culturele assimilatie, bedoeld om de Tibetaanse jeugd te homogeniseren. Door systematisch onafhankelijke, door de gemeenschap gefinancierde en aan kloosters verbonden onderwijsinstellingen te ontmantelen, blijven de Chinese staatsautoriteiten de Tibetaanse gemeenschappen beroven van hun taalkundige, culturele en economische zelfredzaamheid. Tibetaanse kennissystemen en gemeenschapsgerichte programma’s worden vervangen door door de staat opgelegde curricula die erop gericht zijn de Tibetaanse identiteit te vervangen door een door de staat opgelegd Chinees nationaal bewustzijn.

In lijn met de bredere trend om particuliere scholen te sluiten en jongeren over te plaatsen naar door de staat beheerde internaten voor verplicht onderwijs, hebben de Chinese autoriteiten tussen augustus en september 2026 drie particuliere scholen in de Tibetaanse Autonome Prefectuur Golog (Guoluo), in de provincie Qinghai, gesloten. Door deze scholen – die dienden voor bijzonder kwetsbare gemeenschappen – te ontmantelen, heeft de Chinese staat cruciale lokale sociale vangnetten en netwerken vernietigd die de Tibetaanse taal aan jongere generaties doorgaven. De betreffende scholen waren:

• Ragya Grassland Girls’ School (Prairie Talent Girls’ School): Deze school werd in november 2004 opgericht en in oktober 2005 officieel geopend door de monnik en onderwijzer Jigme Gyaltsen. De instelling pakte structurele ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in Tibetaanse nomadengebieden aan, vanuit de filosofie dat “onderwijs voor meisjes gelijkstaat aan onderwijs voor moeders, wat de fundamentele vorming van de mens vormt.” De school bood onderdak aan ongeveer 800 meisjes uit nomadengemeenschappen, ondersteund door 100 personeelsleden, en verzorgde onderwijs in de Tibetaanse taal, thangka-schilderkunst, geneeskunde, astrologie en moderne wetenschappen. Op 27 augustus 2026 bevolen de autoriteiten de volledige sluiting van de school.

• Tadra weeshuis en school: Deze instelling werd in 2005 opgericht in Tawo (Dawu), in het district Machen (Maqin), door wijlen dr. Lobsang Palden Tawo en zijn vrouw, die in Duitsland woont. Het fungeerde als zowel een thuis als een school voor meer dan 300 weeskinderen en kinderen uit arme of disfunctionele gezinnen.
  
  De twaalfde lichting leerlingen studeerde in juni 2026 af. Omdat de school tijdens de zomerperiode gesloten is, zijn de leerlingen van de dertiende lichting (groep 3 tot en met 11, oftewel ‘grade 1’ tot en met ‘grade 9’) overgeplaatst naar door de staat beheerde internaten. Enkele leerlingen die een beroepsopleiding volgen en ongeveer zes personeelsleden verblijven nog wel op de locatie. Volgens de in India gevestigde zender ‘Voice of Tibet’ wordt er bij de autoriteiten in Golog op aangedrongen om de overgeplaatste leerlingen toe te staan ​​tijdens weekenden en wintervakanties naar de instelling terug te keren.
  

• Jasag-dorpsschool: De sluiting van de dorpsschool Jasag (in 2008 officieel hernoemd tot ‘internaat nr. 2 van de stad Ragya’) in de plaats Ragya (Lajia) in Golog, illustreert de nultolerantie van de staat ten aanzien van initiatieven van onderop voor het behoud van de Tibetaanse taal. De basisschool, die in 1995 door lokale Tibetaanse nomaden werd opgericht en via crowdfunding tot stand kwam met als doel de geletterdheid in de Tibetaanse taal te bevorderen, bood onderwijs aan ongeveer 300 kinderen.
   
  In augustus 2026 gaven gemeentelijke onderwijsfunctionarissen de schoolleiding mondeling opdracht om onmiddellijk te stoppen met al het Tibetaans taalonderwijs en volledig over te stappen op Chinees. Toen de schoolleiding weigerde het Tibetaans onderwijs op te geven, bevalen de staatsautoriteiten de onmiddellijke sluiting van de school en gaven ze politie en onderwijspersoneel de opdracht de leerlingen met geweld te verspreiden over centrale, door de staat beheerde internaten.

Tussen juli 2021 en eind 2026 hebben de staatsautoriteiten systematisch vrijwel alle vooraanstaande onafhankelijke Tibetaanse scholen in de regio Golog en de aangrenzende prefecturen gesloten. Na de aanvankelijke sluiting van de Sengdruk Taktse-middelbare school in juli 2021 breidden de staatsautoriteiten hun bestuurlijke campagne uit en gelastten zij de sluiting van diverse particuliere scholen in de districten Darlag, Machen, Gade en Chikdril in de prefectuur Golog. Hieronder volgt een overzicht van de schoolsluitingen gedurende deze periode:

Deze gedwongen sluitingen elimineren niet-statelijke onderwijsmogelijkheden, waardoor Tibetaanse kinderen rechtstreeks in door de staat beheerde internaatsinstellingen terechtkomen.

Het sluiten van particuliere Tibetaanse scholen gaat gepaard met de inzet van gecentraliseerde, verplichte door de staat gerunde kostscholen. Door lokale alternatieven weg te nemen, dwingt de staat ouders om hun kinderen naar overheidsinstellingen te sturen die erop gericht zijn jongeren te isoleren van hun culturele en familiale omgeving.

Centraal in dit staatsapparaat staat de realisatie van onderwijsvoorzieningen van het type ‘enclave’ (feidi). Dit zijn grootschalige, door de staat beheerde wooncomplexen die ver buiten de provincies of regio’s van herkomst van de studenten zijn gebouwd, zoals:

• Golog Xining nationale middelbare school: Deze instelling, gelegen in de stad Xining, op meer dan 300 mijl (ca. 480 km) afstand van de prefectuur Golog, herbergt duizenden Tibetaanse kinderen uit nomadische gemeenschappen die uit hun geboortestreek in Golog zijn weggehaald.
• Golog Haidong middelbare school: Dit internaatcomplex, dat in september 2026 werd geopend in de prefectuur Tsoshar (Haidong), op ongeveer 610 kilometer van de prefectuur Golog, werd met hulp van Shanghai gefinancierd en bood onderdak aan ongeveer 1200 Tibetaanse studenten uit Golog. Het personeel bestond voornamelijk uit Han-Chinese administratieve en onderwijzende medewerkers die zich richtten op het versterken van de Chinese nationale identiteit.

Hoewel de staatspropaganda deze gecentraliseerde instellingen afschildert als investeringen in “plattelandsvernieuwing” en “gelijke onderwijskansen”, met verwijzingen naar de oplossing van overvolle scholen, de sloop van onveilige gebouwen en het overbruggen van tekorten aan leerkrachten, vertegenwoordigt hun operationele realiteit een systeem van gedwongen sociaal-culturele segregatie. VN-mensenrechtendeskundigen gaven in een gezamenlijke verklaring uit 2023 formele waarschuwingen af ​​waarin werd benadrukt dat meer dan een miljoen Tibetaanse kinderen gedwongen zijn naar door de staat gerunde kostscholen te gaan, die ontworpen zijn om systematisch familiebanden te verbreken, de beheersing van de Tibetaanse taal te ondermijnen en de leerlingen te indoctrineren via een gepolitiseerd curriculum.

De door de staat afgedwongen sluiting van particuliere Tibetaanse scholen, in combinatie met de verplichte invoering van onderwijs in de Chinese taal, vormt een schending van zowel internationale mensenrechtenverdragen die door de Volksrepubliek China (VRC) zijn geratificeerd, als van wettelijke beschermingsbepalingen die expliciet zijn erkend binnen het nationale rechtsstelsel van de VRC.

De Volksrepubliek China is partij bij diverse internationale mensenrechtenverdragen, waaruit bindende internationaalrechtelijke verplichtingen voortvloeien:

Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK)

• Artikel 20: Schrijft bijzondere bescherming en bijstand voor aan kinderen die verstoken zijn van een gezinsomgeving, waarbij wordt geëist dat de etnische, religieuze, culturele en taalkundige opvoeding van het kind gewaarborgd blijft. De gedwongen sluiting van de Golog Tadra-weeshuisschool en de overplaatsing van de meer dan 300 bewoners naar staatsinstellingen vormen een directe schending van deze verplichtingen.
• Artikel 29: Bepaalt dat het onderwijs aan een kind gericht moet zijn op het ontwikkelen van respect voor de eigen culturele identiteit, taal en waarden van het kind. De gedwongen sluiting van scholen waar in het Tibetaans onderwijs werd gegeven, vormt een directe schending van dit artikel.
• Artikel 30: Biedt uitdrukkelijke bescherming aan het recht van kinderen die behoren tot etnische, religieuze of taalkundige minderheden om hun eigen cultuur te beleven en hun eigen taal te gebruiken. Het afschaffen van onderwijs in de moedertaal schendt deze bescherming.
• Gedwongen sociaal-culturele scheiding: Zoals gedocumenteerd in de gezamenlijke mededeling van de speciale rapporteurs van de VN uit 2023, vormt de verplichte overplaatsing van Tibetaanse jongeren naar ver gelegen internaatsvoorzieningen (op meer dan 480 kilometer afstand) een stelselmatige, gedwongen sociaal-culturele scheiding. Dit is in strijd met het fundamentele principe van het ‘belang van het kind’, zoals verankerd in het Verdrag inzake de Rechten van het Kind (CRC).

Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (IVESCR)

• Artikel 13: Garandeert de vrijheid van individuen en organisaties om onafhankelijke onderwijsinstellingen op te richten en te leiden. De systematische sluiting van door de gemeenschap gefinancierde instellingen zoals de Jasag Village School en particuliere beroepsscholen schendt deze wettelijke garantie.

Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW)

• De gedwongen ontbinding van instellingen die zich richten op onderwijs voor meisjes, zoals de Ragya Grassland Girls’ School, is in strijd met de verplichtingen onder het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) en het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie (ICERD) om discriminatie op grond van geslacht en ras uit te bannen. Hierdoor wordt Tibetaanse meisjes uit nomadische gemeenschappen de toegang ontzegd tot onderwijs dat recht doet aan hun sociaal-culturele context.

Bovendien zijn de huidige onderwijsbeleidslijnen in directe tegenspraak met de eigen constitutionele en wettelijke kaders van de Volksrepubliek China:

• Grondwet van de Volksrepubliek China (artikel 4): garandeert dat “alle nationaliteiten de vrijheid hebben om hun gesproken en geschreven talen te gebruiken en te ontwikkelen.” Gemeentelijke handhavingsbesluiten die scholen verbieden de Tibetaanse taal te gebruiken, zijn in directe strijd met deze grondwettelijke garantie.
• Wet op regionale etnische autonomie (artikel 37): Bepaalt uitdrukkelijk dat scholen en onderwijsinstellingen die zich hoofdzakelijk richten op leerlingen uit etnische minderheidsgroepen, “waar de omstandigheden dit toelaten, gebruik moeten maken van lesmateriaal in hun eigen taal en hun eigen taal als instructietaal moeten hanteren.” De gedwongen sluiting van gemeenschapsscholen die decennialang succesvol onderwijs in de Tibetaanse taal verzorgden, vormt een directe schending van dit wettelijk voorschrift door de staat.
• Wettelijke herzieningen op taalgebied (2025/2026): Door de ‘Wet op de standaard gesproken en geschreven Chinese taal’ te herzien en uitzonderingen voor minderheidstalen te schrappen, heeft de staat een wettelijke uitsluiting doorgevoerd die de grondwettelijke garanties omzeilt.
• Wet ter bevordering van etnische eenheid en vooruitgang (van kracht vanaf 1 juli 2026): Deze nieuwe fundamentele wet op etnische aangelegenheden verankert de tegenstrijdigheid verder door het “smeden van een sterk gemeenschapsgevoel voor de Chinese natie” tot het overkoepelende rechtsbeginsel te verheffen. Hoewel de wet formeel stelt het recht om talen van etnische minderheden te bestuderen en te gebruiken te “respecteren en waarborgen”, leggen de kernbepalingen de nadruk op de landelijke bevordering en voorrang van het standaard Chinees (Putonghua) in het onderwijs. Bovendien wordt onderwijs vereist dat gericht is op patriottisme en een “gedeeld spiritueel thuisland”, waarbij de taalkundige en culturele eigenheid van minderheden wordt ondergeschikt gemaakt – wat de sluiting van onafhankelijke Tibetaanstalige gemeenschapsscholen in de hand werkt. In de praktijk biedt de wet een juridisch instrument voor beleid dat onderwijs in de Tibetaanse taal beschouwt als onverenigbaar met de nationale eenheid van China, waardoor de specifiekere beschermingen in de Grondwet en de Wet op regionale etnische autonomie feitelijk buiten werking worden gesteld.

Kortom, het recht van Tibetaanse kinderen op onderwijs mag niet afhankelijk worden gesteld van het verwerpen van hun culturele identiteit. De systematische sluiting van particuliere scholen, het uitbannen van onderwijs in de Tibetaanse taal en de gedwongen overplaatsing van kinderen naar door de staat gerunde internaten vormen een gecoördineerde aanval op de Tibetaanse identiteit.

International Campaign for Tibet (ICT) blijft er bij de Verenigde Naties (VN), de VN-Mensenrechtenraad, overheden en het mondiale maatschappelijk middenveld op aandringen om de Chinese regering op te roepen haar wettelijke verplichtingen na te komen en te garanderen dat Tibetaanse kinderen onderwijs kunnen volgen zonder dat zij gedwongen worden hun moedertaal, cultureel erfgoed en identiteit op te geven.

Steun de Tibetanen in hun strijd voor vrijheid door hier te doneren!