NIEUW ICT-RAPPORT WAARSCHUWT VOOR DE TOEKOMST VAN DE TIBETAANSE TAAL
Wat betekent het eigenlijk wanneer een taal sterft? Tibetaanse geleerden en leiders waarschuwen hier al decennialang voor: het verdwijnen van een taal en haar schrift blijft niet beperkt tot woorden. Het wist cultuur, geheugen en identiteit uit. Het nieuwe ICT-rapport, Beyond ‘Neither Goat Nor Sheep’, laat zien hoe dicht de Tibetaanse taal inmiddels bij dat kantelpunt staat.
Het rapport laat zien hoe veranderingen in het Chinese staatsbeleid de Tibetaanse taal stap voor stap uit het openbare leven verdringen. Door aanpassingen in het onderwijs, de wetgeving en arbeidsvereisten wordt het Tibetaans steeds verder gemarginaliseerd ten gunste van het Mandarijn. Het gevolg: minder kansen voor Tibetanen die hun eigen taal studeren, steeds minder ruimte voor onderwijs in het Tibetaans en toenemende druk, vooral op jongeren, om het Tibetaans in het dagelijks leven op te geven.
Wat Tibetanen ooit Ramalug noemden — de sluipende vermenging van Chinese woorden in Tibetaanse gesprekken — is inmiddels uitgegroeid tot iets veel ernstigers. Zelfs binnen de sterk repressieve context in Tibet spreken Tibetanen zich uit, met groot persoonlijk risico, tegen beleid dat het voortbestaan van hun taal als zodanig bedreigt. Deze zorgen klinken ook internationaal door: de Amerikaanse Commissie voor Internationale Religieuze Vrijheid (USCIRF) spreekt van een voortdurende “culturele genocide van Tibetaanse boeddhisten”.
Op basis van juridische analyse en historische context schetst het rapport een duidelijke verschuiving: van eerdere beleidsperiodes waarin Tibetaanse taalrechten werden erkend en bevorderd, naar het huidige tijdperk onder Xi Jinping, dat wordt gekenmerkt door systematische pogingen om één Chinese nationale identiteit op te leggen. Door bestaande beschermingen af te zwakken en nieuwe wetgeving in te voeren die deze rechten uitholt, wekt Beijing de schijn van keuzevrijheid terwijl Tibetanen die in werkelijkheid niet hebben. De boodschap van het rapport is scherp en urgent: de uitholling van de Tibetaanse taal is geen toeval, maar het gevolg van beleid. Zonder tegenwicht zullen de gevolgen onomkeerbaar zijn.
