In wat voor miljoenen Tibetaanse boeddhisten en hun supporters een grote opluchting is, heeft de 14e Dalai Lama op 2 juli 2025 publiekelijk verklaard dat de instelling van de Dalai Lama zal blijven bestaan. In een schriftelijke verklaring, vergezeld van een video waarin hij de tekst voorleest vanuit zijn woonplaats Dharamsala (India), zegt hij dat hij deze beslissing neemt op basis van verzoeken uit de Tibetaanse boeddhistische gemeenschap, waaronder “boodschappen via diverse kanalen van Tibetanen in Tibet.”
“De verklaring van de Dalai Lama is een krachtige bevestiging van iets wat we altijd al wisten: namelijk dat het uitsluitend aan het Tibetaanse volk en de Tibetaanse boeddhistische gemeenschap is om de volgende Dalai Lama te herkennen,” aldus Tencho Gyatso, voorzitter van de International Campaign for Tibet. “Maar het is absoluut noodzakelijk dat elke poging van China om zich hiermee te bemoeien, keihard wordt afgewezen.”
“We zijn enorm blij dat zijn lijn – die een unieke band heeft met het Tibetaanse volk – wordt voortgezet. We roepen overheden en de Verenigde Naties op om opnieuw duidelijk te erkennen dat Tibetaanse boeddhisten het recht hebben hun eigen religieuze leiders te kiezen,” voegde ze toe.
Plan voor opvolging
De Dalai Lama herhaalde zijn verklaring uit 2011: alleen zijn Gaden Phodrang Trust (het Bureau van Zijne Heiligheid de Dalai Lama) is bevoegd om het proces van herkenning van de reïncarnatie te begeleiden. Hij benadrukte dat het hier om een spiritueel proces gaat en zei:
“Ze moeten overleggen met de hoofden van de Tibetaanse boeddhistische tradities en met betrouwbare eedgebonden Dharma-beschermers die onlosmakelijk verbonden zijn met de lijn van de Dalai Lama’s. Zij moeten het zoek- en herkenningsproces uitvoeren zoals het in het verleden is gebeurd.”
De verklaring werd afgelegd tijdens een driedaagse bijeenkomst van Tibetaanse boeddhistische leiders in Dharamsala, waarbij alle grote tradities vertegenwoordigd zijn.
China’s claims zijn ongeldig
De boodschap van de Dalai Lama is duidelijk: alleen de persoon die via zijn aangegeven proces wordt herkend, is legitiem. Toch claimt de Chinese atheïstische overheid de laatste jaren dat zíj zeggenschap heeft over het proces en dat de reïncarnatie moet voldoen aan Chinese wetten.
Deze claim negeert niet alleen eeuwenoude religieuze tradities, maar schendt ook de universele rechten op religieuze vrijheid.
Overheden, waaronder de VN en de EU, hebben dit communistische standpunt herhaaldelijk verworpen. VN-mensenrechtenexperts hebben bezwaar gemaakt, het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde China’s plan “ongegrond”, en het Amerikaanse Congres heeft wetgeving aangenomen die Chinese officials zal sanctioneren bij inmenging. De EU bevestigde opnieuw dat de selectie van de Dalai Lama zonder overheidsinmenging moet gebeuren en in lijn met religieuze normen.
Tibetaanse boeddhisten leefden van oudsher in Tibet, Mongolië, Bhutan, de Himalaya-regio van India en Nepal, en delen van Rusland. Vandaag de dag zijn ze wereldwijd verspreid. De Chinese inmenging raakt dus niet alleen Tibetanen, maar ook boeddhisten in Europa, de VS en daarbuiten.
Achtergrond van de verklaring
De Tibetaanse boeddhistische praktijk om reïncarnaties van lama’s te herkennen is eeuwenoud.
De huidige, 14e Dalai Lama werd op traditionele wijze herkend als kind, in een tijd dat Tibet onafhankelijk was. Sinds de Chinese annexatie werd dat proces afwisselend verboden, genegeerd of zwaar gecontroleerd door China – met desastreuze gevolgen voor het Tibetaans boeddhisme.
Sinds de ontvoering in 1995 van de 11e Panchen Lama – toen zes jaar oud – is het duidelijk dat China ook bij de opvolging van de Dalai Lama wil ingrijpen. In de afgelopen jaren probeert Beijing het Tibetaans boeddhisme om te vormen tot een controle-instrument, met het reïncarnatieproces als speerpunt.
De Dalai Lama kondigde in 2011 aan dat hij instructies zou geven over hoe zijn opvolging moet plaatsvinden. Hij schreef toen dat hij rond zijn 90e verjaardag met hoge lama’s, het Tibetaanse volk en andere betrokkenen in overleg zou gaan. Op 6 juli 2025 wordt hij 90.
Aanbevelingen
De International Campaign for Tibet roept geloofsgemeenschappen, overheden, ministeries van Buitenlandse Zaken, de EU en de VN op om:
Publiekelijk de verklaring van de Dalai Lama te steunen en het recht van Tibetanen te bevestigen om hun eigen religieuze leiders te kiezen zonder inmenging van China
De Chinese overheid aan te spreken op het belang van religieuze vrijheid voor Tibetanen en elke inmengingspoging stop te zetten
China te waarschuwen dat alleen een Dalai Lama die via het door Zijne Heiligheid aangegeven proces wordt herkend legitiem zal zijn
De situatie actief te blijven volgen en indien nodig maatregelen te nemen op basis van internationaal of nationaal recht
Volledige tekst van de verklaring ondertekend op 21 mei 2025 en vrijgegeven op 2 juli 2025
(Vertaald uit het Tibetaans)
Op 24 september 2011, tijdens een bijeenkomst van de leiders van de Tibetaanse spirituele tradities, heb ik een verklaring afgelegd aan medetibetanen in en buiten Tibet, volgelingen van het Tibetaans boeddhisme en allen die een band hebben met Tibet en Tibetanen, over de vraag of de instelling van de Dalai Lama moet worden voortgezet. Ik zei toen:
“Al in 1969 heb ik aangegeven dat het aan de betrokken mensen is om te beslissen of de reïncarnaties van de Dalai Lama moeten doorgaan.”
Ook zei ik:
“Als ik ongeveer negentig ben, zal ik in overleg treden met de hoge lama’s van de Tibetaanse boeddhistische tradities, het Tibetaanse publiek en andere betrokkenen om opnieuw te evalueren of de instelling van de Dalai Lama moet blijven bestaan.”
Hoewel ik hierover geen publieke discussie heb gevoerd, hebben de afgelopen 14 jaar leiders van Tibetaanse spirituele tradities, leden van het Tibetaanse parlement in ballingschap, deelnemers aan een speciale algemene bijeenkomst, leden van de Centrale Tibetaanse Administratie, NGO’s, boeddhisten uit de Himalaya, Mongolië, boeddhistische republieken van de Russische Federatie en boeddhisten in Azië, waaronder China, mij met klem verzocht om de instelling voort te zetten. In het bijzonder heb ik via verschillende kanalen berichten ontvangen van Tibetanen in Tibet met hetzelfde verzoek. In reactie daarop bevestig ik hierbij dat de instelling van de Dalai Lama zal blijven bestaan.
Het proces waarmee een toekomstige Dalai Lama wordt herkend is al uiteengezet in mijn verklaring van 24 september 2011. Daarin staat dat alleen de Gaden Phodrang Trust – het Bureau van Zijne Heiligheid – verantwoordelijk is voor dit proces. Zij moeten overleggen met de hoofden van de boeddhistische tradities en de eedgebonden Dharma-beschermers die onlosmakelijk met de Dalai Lama-lijn verbonden zijn. Zij moeten het herkenningsproces uitvoeren volgens de traditie.
Ik bevestig hierbij nogmaals: alleen de Gaden Phodrang Trust heeft het recht om de toekomstige reïncarnatie te herkennen. Niemand anders heeft de autoriteit zich hiermee te bemoeien.
Dalai Lama
Dharamsala
21 mei 2025
Wilt u ICT’s werk steunen? Dat kan hier!
